Servane Mouton: Schermen, een sanitaire ramp.

Servane Mouton is neuroloog en neurofysioloog. Zij was medevoorzitter van de commissie over de impact van blootstelling van jongeren aan schermen, waarvan het rapport dat in april 2024 werd uitgebracht een heilzame inventarisatie vormde, vergezeld van politieke aanbevelingen (Kinderen en schermen, op zoek naar de verloren tijd). Dit rapport vormde een belangrijke erkenning van een onderwerp dat te vaak wordt overgenomen door economische belangen en hun gebruikelijke 'wetenschappelijke' woordvoerders, die geneigd zijn het debat te polariseren om het beter te kunnen doven.

Ondanks de aanwezigheid van vertegenwoordigers van de industrie, slaagde de commissie erin een heldere diagnose te stellen en duidelijke aanbevelingen te doen, waaronder: geen schermen voor 3 jaar en sterk beperkt tussen 3 en 6 jaar, geen mobiele telefoon voor 11 jaar en geen smartphone voor 13 jaar, geen sociale netwerken voor 15 jaar – en daarna alleen 'ethische' –, geen schermen in crèches en kleuterscholen. Ter vergelijking: de verenigingen die lid zijn van het collectief attention eisen onder meer het verbod op schermen voor 5 jaar en smartphones voor 15 jaar.

Dit werk heeft geschiedenis geschreven in onze strijd: voor het eerst heeft een wetenschappelijke autoriteit met een politiek mandaat duidelijk het bestaan erkend van een groot volksgezondheidsprobleem gerelateerd aan schermen en tastbare voorstellen op tafel gelegd.

Een noodzakelijke stap die nu achter ons ligt.

Met Schermen, een sanitaire ramp, plaatst Servane Mouton zich in de continuïteit van dit werk, maar spreekt ditmaal alleen namens zichzelf, in volledige onafhankelijkheid: « De hier uiteengezette standpunten verbinden alleen hun auteur, die preciseert geen belangenverstrengeling te hebben ».

Want bijna een jaar is verstreken, en we moeten vaststellen dat we nog steeds wachten op politieke maatregelen die op de hoogte zijn van de uitdagingen, dat de greep van schermen op ons leven is gegroeid en dat de effecten ervan zijn verslechterd op alle gebieden van menselijke, sociale en milieugezondheid.

Servane Mouton schetst een nieuwe inventarisatie van de wetenschappelijke realiteit van het probleem. Zij somt methodisch de verslechtering op van de schadelijke effecten van overmatige blootstelling aan schermen, zowel op de fysieke en mentale gezondheid van kinderen (visuele stoornissen, sedentair gedrag, slaapgebrek, belemmeringen voor neurologische en sociaal-emotionele ontwikkeling), als op die van ons milieu en ons economisch model.

Een dergelijke vaststelling kan niet onverschillig laten. Het roept resoluut op tot actie: zich richtend tot zowel ouders als alle burgers, tot regulatoren als tot industriëlen, herinnert de auteur aan de absolute noodzaak om van schermen een echt burgerdebat te maken en niet alleen een wetenschappelijk debat, namelijk een debat dat de wetenschap voedt in plaats van het op te slokken, vergezeld van concrete politieke maatregelen: « Om de uitwisselingen te voeden, moet men beschikken over loyale en verlichte informatie, op de manier van de eed van Hippocrates die wij hebben afgelegd. De kennis om de macht tot handelen te vinden of terug te vinden. »

Zoals zij met kracht en integriteit herinnert, « onze kinderen zijn geen laboratoriumratten. Zij spelen en bouwen hun leven op dit moment. Er zijn voldoende elementen verzameld om a minima het voorzorgsbeginsel te mobiliseren ».

Dat is de hele uitdaging van de komende maanden: nu we zijn overeengekomen dat het dringend is om te reageren, hoe kunnen we onze kinderen beschermen tegen het kwaad van de eeuw? Servane Mouton herinnert tijdig aan het bestaan van reeds geïdentificeerde actiehendels zowel op nationaal niveau (ontkoppelde openbare ruimten, onafhankelijk openbaar preventiebeleid) als Europees niveau (versterking van de DSA betreffende captologie, eis van interoperabiliteit en ontbundeling, enz.). Onder de voorgestelde maatregelen valt de oproep op tot het creëren van een openbaar dotatiefonds belast met het sanctioneren van misbruik door de industrie en het ondersteunen van onafhankelijke preventieactoren.

Het onderwijs, ten slotte, vormt logischerwijs een domein dat dringend moet worden hervormd, door een heldere herevaluatie van de zogenaamd onbetwistbare 'pedagogische doeltreffendheid' van digitale technologie: het is tijd om schermen in het klaslokaal te verbieden voor 8 jaar, ze te beperken tot het strikt noodzakelijke voor 14 jaar, de 'Digitale Werkomgevingen' (DWO) sterk te reguleren, het wettelijke verbod op smartphones op de middelbare school te laten naleven, enz.

In een tijd waarin kunstmatige intelligentie een steeds ongebreideler techno-solutionisme voedt, moeten we meer dan ooit uit de hypnose komen en een andere weg doen bestaan dan die welke de 'nieuwe' technologische imperiums ons zouden willen opleggen. Zoals de titel aangeeft, is de stem van Servane Mouton helder, en haar waarschuwing van openbaar nut. Het is een krachtige alarmkreet, die we niet kunnen negeren, en we voegen onze stem bij de hare, met kracht en vastberadenheid: « Wij roepen op tot bewustwording van deze sanitaire ramp die zich aankondigt en reeds wordt vastgesteld. Het is niet te laat, maar het is meer dan tijd. »

Bron: https://www.levelesyeux.com/